کاربردهای ابزار شبیه سازی و انواع آن

در مواقعي که بناست بر روي يک سيستم مطالعاتي انجام شود، اگر روابطي که در سيستم وجود دارند به اندازه کافي ساده باشند، مي توان از برنامه ريزي رياضي براي مطالعه بر روي آنها استفاده کرد (براي آشنايي بيشتر با برنامه ريزي رياضي و ابزارهاي آن كليك كنيد). به اين روش، روش تحليلي گفته مي شود. ولي اکثر سيستم هاي دنياي واقعي به اندازه اي پيچيده هستند که نمي توان از روش هاي رياضي براي تحليل سيستم استفاده کرد و اين سيستم ها مي بايست با استفاده از ابزار هاي ديگر مانند شبيه سازي مورد بررسي قرار گيرند. اين تحقيق با استفاده از کامپيوتر نسبت به ارزيابي مدل به صورت عددي اقدام مي شود و جمع آوري داده ها براي تخمين زدن پارامترهاي مطلوب انجام مي گيرد.
با روشن شدن اين مطلب که شبيه سازي در کجا مورد استفاده قرار مي گيرد، مدير کارخانه اي را در نظر بگيريد که مي خواهد خط توليدي در يکي از سالن هاي خود احداث کند و از منطقي بودن اين تصميم و کارا بودن آن اطمينان ندارد. همچنين نمي تواند خط توليد را احداث کرده و سپس در صورت عدم کارايي، آن را جمع کند. در چنين مواقعي بهترين ابزار براي تحليل، ابزار شبيه سازي است. مي توان با استفاده از شبيه سازي، مدلي در دنياي مجازي ساخت و تمامي سوال ها و آلترناتيو هاي موجود را بر روي آن مورد ارزيابي قرار داد بدون اينکه هزينه پياده سازي به سيستم تحميل شود.
در زير به برخي از سيستم هايي که کارايي ابزار شبيه سازي در آنها به اثبات رسيده و از ابزار شبيه سازي به صورت گسترده استفاده مي کنند اشاره مي شود: برای مشاهده مدلهای نمونه ساخته شده توسط نرم افزار شبیه سازی AnyLogic کلیک کنید.

شبيه سازي به عنوان پرکاربردترين ابزار در مباحث تحقيق در عمليات و علوم مديريتي مطرح است. تحقيقات بسياري در خصوص رتبه استفاده از شبيه سازي در بين ساير روش هاي موجود انجام شده است. به عنوان مثال Harpell، Mansour، Lane در سال 1993 در يک مطالعه بين سال هاي 1974 تا 1988 دريافته اند که رتبه شبيه سازي به عنوان يکي از 3 ابزار مهم تحقيق در عمليات مطرح مي باشد. دو روش برنامه ريزي رياضي و آماري در مرتبه هاي بعدي قرار دارند. Gupta در سال 1997 با بررسي بر روي 1294 مقاله از مجلات مختلف از سال هاي 1970 تا 1992 دريافت که شبيه سازي به عنوان رتبه دوم بعد از برنامه ريزي مطرح مي باشد.
با رقابتي شدن دنياي تجارت امروزي و با پيچيده تر شدن فرآيندهاي کسب و کار، کاربرد شبيه-سازي ابعاد وسيع تري يافته است. همچنين کارهاي بسيار زيادي در زمينه ارتقا نرم افزارهاي شبيه سازي انجام شده است به گونه اي که امروزه با استفاده از نرم افزارهاي شبيه سازي و اجزايي که به صورت پيش فرض در آنها وجود دارد، مي توان سيستم هاي پيچيده را شبيه سازي کرده و مورد بررسي قرار داد. همچنين سعي شده است در آنها ابزار هاي گزارش گيري را قرار دهند تا کاربران پس از ساخت مدل، بتوانند گزارش هاي متنوعي از تک تک اعضاي سيستم بگيرند.
طبق نظر لا و کلتون در سال 1982سيستم هايي که معمولاً در آن از شبيه سازي استفاده مي کنند را مي توان به دو دسته کلي گسسته و پيوسته تقسيم بندي نمود. سيستم گسسته سيستمي است که وقايع آن در بازه گسسته اي از زمان اتفاق مي افتد. بانک مثالي از سيستم هاي گسسته است زيرا متغير حالت تعداد مشتري حاضر در بانک تنها وقتي تغيير مي کند که يا يک مشتري وارد و يا خدمت دهي به يک مشتري کامل شود. سيستم پيوسته سيستمي است که متغير هاي حالت در آن به صورت پيوسته طي زمان تغيير کند. به عنوان مثال ميزان آب يک سد که از دريچه آن خارج مي شود، به صورت پيوسته در بازه زمان اتفاق مي افتد. براي روشن شدن موضوع، نمودارهاي زير متغيرهاي حالت سيستم هاي گسسته و متغيرهاي حالت سيستم هاي پيوسته را نشان مي دهد.

بنا به نوع سيستم مورد بررسي از منظر گسسته و پيوسته بودن و سطح جزئيات مورد نظر، سه نوع روش شبيه سازي وجود دارد:
بازگشت