مقایسه نرم افزارهای شبیه سازی

در اين مقاله قصد داريم مقايسه اي بين نرم افزار شبيه سازي Arena و نرم افزار شبيه سازي AnyLogic داشته باشيم. لازم به ذكر است كه موارد مطرح شده در اين مقاله براي مقايسه ساير نرم افزارهاي شبيه سازي نيز مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.

معرفي نرم افزار Arena


نرم افزار شبيه سازي Arena يكي از معروفترين نرم افزار هاي شبيه سازي است و به عنوان يك ابزار كلاسيك شبيه سازي محسوب مي شود. اساس اين نرم افزار بر پايه فلوچارت بنا شده است. بنابراين نشان دادن فرآيندها به راحتي در اين نرم افزار امكان پذير است. اگرچه به دليل اينكه از رويكرد فلوچارتي نرم افزار Arena بيش از 35 سال مي گذرد، اين روش در مقايسه با ساير روش ها قديمي است. به عنوان مثال در بسياري از نرم افزارهاي شبيه سازي فعلي از رويكرد شئي گرايي (Object Oriented) و رويكرد تركيبي (گسسته / پيوسته) و بسياري از رويكردهاي نوين ديگر استفاده مي شود كه عدم استفاده از اين رويكردهاي نوين به عنوان نقطه ضعف نرم افزار شبيه سازي Arena محسوب مي شود. در نرم افزار شبيه سازي Arena تعدادي block library وجود دارد كه با وارد كردن آنها به فضاي ساخت مدل و اتصال آنها و تكميل فرم هاي مربوطه مدل شبيه سازي ساخته مي شود. زبان برنامه نويسي (Scripting Language) در نرم افزار Arena براي مسائلي كه پيچيدگي زيادي ندارند مناسب است. در واقع نرم افزار شبيه سازي Arena براي مدل هاي مقياس كوچك، كاربرپسند (user friendly) است ولي هرچه به پيچيدگي هاي مدل و ابعاد مدل افزوده شود، از كاربرپسندي آن كاسته خواهد شد.

معرفي نرم افزار AnyLogic


نرم افزار شبيه سازي AnyLogic در سال هاي اخير مورد توجه بسياري از متخصصين بهينه سازي و شبيه سازي قرار گرفته است. روند افزايشي استفاده از اين نرم افزار در مقالات علمي نيز گواه اين مطلب است. اين نرم افزار با بهره گيري كامل از رويكرد شئي گرايي (Object Oriented) ايجاد شده است. پايه اصلي ساخت مدل در اين نرم افزار Active Object بوده و همچنين با استفاده از شئي هاي از پيش تعريف شده در Library نرم افزار، قابليت ساخت مدل هاي متنوعي وجود دارد.
دارا بودن اينترفيس، رفتار داخلي، ورود شئي ها ديگر، دارا بودن انواع پارامترها، به ارث بردن مشخصات شئي هاي ديگر و بسياري از قابليت هاي ديگر از مزاياي استفاده از Active Object در نرم افزار شبيه سازي AnyLogic است. در واقع كاربر به راحتي ميتواند از مراحل قبلي كار خود در مراحل بعدي استفاده نمايد و از دوباره كاري و اتلاف زمان جلوگيري مي شود.

مقايسه نرم افزار شبيه سازي Arena و نرم افزار شبيه سازي AnyLogic


  1. در نرم افزار شبيه سازي AnyLogic شما اين قابليت را داريد كه زنجيره اي از شئي هاي مختلف را در مدل تعريف كرده و مدل را به قسمت هاي وكوچكتر تقسيم و آن را مقياس پذير (Scalable) نماييد. نرم افزار AnyLogic شما را به يك محيط ايستا محدود نمي كند. همچنين شما در حين اجراي مدل مي توانيد ارتباط بين قسمت هاي مختلف مدل را قطع كنيد و تاثير آن را بر روي نتايج مشاهده كنيد. اين قابليت ها در نرم افزار شبيه سازي Arena وجود ندارند.
  2. در نرم افزار شبيه سازي Arena شما محدود به block library هستيد. ولي تصور كنيد در فرآيند مدلسازي به حالتي برخورده ايد كه منطق آن با منطق پيش فرض بلاك هاي نرم افزار Arena مطابقت نداشته باشد. مثلاً فرض كنيد منابعي (resource) كه قرار است مورد استفاده قرار گيرند (Seize)، وابسته به نوع شئي (entity)، وضعيت منابع (resource state) و تعدادي پارامتر پيچيده ديگر باشد. شما در نرم افزار Arena مجبور خواهيد بود به صورت سعي و خطا از بلاك هاي ديگر به صورت تركيبي استفاده كنيد و يا توسط كدنويسي بلاك مورد نظر را ايجاد كنيد كه كار بسيار پيچيده اي است. ولي در نرم افزار AnyLogic اين كار به راحتي توسط نمودارهاي حالت (State chart)، پيشامدها (Events)، زمانسنج ها (Timer) و بسياري ابزارهاي ديگر قابل اجرا است.
  3. قابليت كليدي ديگر نرم افزار AnyLogic استفاده از زبان برنامه نويسي Java است. در واقع در نرم افزار AnyLogic كاربر محدود به زبان مخصوص خود نرم افزار نيست و در تمام محيط نرم افزار دستورات بر پايه زبان Java وارد مي شوند. همچنين شما مي توانيد با وارد كردن بسياري از پكيج هاي از پيش طراحي شده جاوا (رياضيات، آمار، گرافيك و ...) به داخل نرم افزار AnyLogic، از آنها بهره ببريد. در نرم افزار Arena امكان بهره بردن از اين امكانات وجود ندارد.
  4. نرم افزار AnyLogic به شما اين امكان را مي دهد كه مدل ساخته شده خود را به صورت Java applet ذخيره نماييد و در هر كجا كه نياز به اجراي مدل داريد، صرفاً با استفاده از مرورگرهاي اينترنت (IE، FireFox، Chrome و ...) مدل خود را اجرا كنيد. بنابراين براي اجراي مدل و پرزنت كردن آن در مكان هاي ديگر شما نياز به نصب نرم افزار نخواهيد داشت و به راحتي امكان به اشتراك گذاري و اجراي مدل ساخته شده وجود خواهد داشت. اين قابليت در هيچ يك از نرم افزارهاي شبيه سازي وجود ندارد.
  5. مهمترين مزيت نرم افزار شبيه سازي AnyLogic نسبت به ساير نرم افزارهاي شبيه سازي امكان استفاده از سه رويكرد "شبيه سازي گسسته پيشامد (Discrete Event Simulation)"، "سيستم هاي پويا (System Dynamics)" و "مدلسازي عامل بنيان (Agent based Modeling)" به صورت همزمان در محيط نرم افزار AnyLogic است. شما به راحتي مي توانيد در محيط نرم افزار AnyLogic از رويكرد شبيه سازي گسسته و پيوسته به صورت همزمان استفاده كنيد. اين قابليت در هيچ يك از نرم افزارهاي شبيه سازي ديگر وجود ندارد و صرفاً اين نرم افزارها توانايي ساخت مدل هاي گسسته پيشامد را دارا هستند. در اين مقاله سعي شده است با بيان تفاوت هاي كليدي نرم افزار شبيه سازي AnyLogic با نرم افزار شبيه سازي Arena و ساير نرم افزارهاي شبيه سازي، متخصصين را در جهت انتخاب ابزار مناسب مدلسازي و شبيه سازي راهنمايي نمايد.



بازگشت